بارکدخوان دستگاه سادهای به نظر میرسد: وصلش میکنید و بارکد را میخواند. اما در عمل خیلی از کاربران با مشکلاتی مثل نزدن اینتر، تایپ شدن حروف فارسی به جای عدد یا نخواندن برخی بارکدها روبهرو میشوند. در این راهنما تنظیم بارکد خوان را از پایه توضیح میدهیم؛ از حالت کیبورد و پسوند اینتر تا ریست کارخانه، فعالسازی نوع بارکد و نکات استفاده در نرمافزارهای حسابداری مثل هلو و سپیدار.
بارکدخوان چطور تنظیم میشود؟
بیشتر بارکدخوانها منوی نمایشگری ندارند. تنظیم آنها معمولاً به یکی از این دو روش انجام میشود:
- اسکن بارکدهای تنظیمات: در دفترچه راهنما یا راهنمای برنامهنویسی (Programming Guide یا Product Reference Guide) هر مدل، صفحاتی پر از بارکدهای مخصوص وجود دارد. با اسکن هر بارکد، یک تنظیم تغییر میکند.
- نرمافزار سازنده: برخی برندها نرمافزار تنظیمات رایگان دارند که از طریق کامپیوتر تنظیمات را اعمال میکند یا بارکد تنظیمات اختصاصی میسازد. برای مثال Datalogic برای بسیاری از مدلهایش ابزار Aladdin را ارائه میکند.
نکته مهم: بارکدهای تنظیمات هر برند و حتی هر مدل با هم فرق دارند. همیشه از دفترچه مربوط به همان مدل استفاده کنید؛ آن را میتوانید از سایت سازنده دریافت کنید.
ریست کارخانه؛ اولین قدم در عیبیابی
اگر بارکدخوان دست دوم است یا کسی قبلاً تنظیماتش را تغییر داده، بهتر است قبل از هر کاری آن را به تنظیمات کارخانه برگردانید. در دفترچه تقریباً همه مدلها بارکدی با عنوانی مانند Factory Default، Set All Defaults یا Restore Defaults وجود دارد. با اسکن آن، همه تنظیمات به حالت اولیه برمیگردد و بعد میتوانید تنظیمات مورد نیاز را یکییکی اعمال کنید.
حالت کیبورد (HID) و سایر حالتهای اتصال
بارکدخوانهای USB معمولاً بهصورت پیشفرض در حالت USB HID Keyboard کار میکنند. در این حالت کامپیوتر دستگاه را یک صفحهکلید میبیند و هر بارکد مثل تایپ کردن سریع حروف وارد میشود. مزیت این حالت این است که به درایور نیاز ندارد و در هر برنامهای که مکاننما در آن باشد کار میکند.
حالتهای دیگر هم وجود دارند:
| حالت | کاربرد |
|---|---|
| USB HID Keyboard | رایجترین حالت؛ برای نرمافزارهای فروش و حسابداری |
| USB COM (پورت سریال مجازی) | برای نرمافزارهایی که داده را از پورت COM میخوانند؛ معمولاً نیاز به درایور دارد |
| RS-232 | مدلهای قدیمی یا دستگاههای صنعتی و صندوقهای فروشگاهی |
| بلوتوث / بیسیم | بارکدخوانهای بیسیم با پایه یا دانگل؛ معمولاً در نهایت باز هم به شکل کیبورد کار میکنند |
اگر بارکدخوان شما بوق میزند ولی چیزی تایپ نمیشود، ممکن است در حالت COM تنظیم شده باشد. اسکن بارکد حالت USB Keyboard از دفترچه معمولاً مشکل را حل میکند.
اضافه کردن اینتر بعد از اسکن (Suffix)
در بیشتر نرمافزارهای فروش، بعد از خوانده شدن بارکد باید اینتر زده شود تا کالا ثبت شود. بارکدخوان میتواند این کار را خودکار انجام دهد. به کاراکتری که بعد از داده بارکد ارسال میشود پسوند (Suffix) میگویند.
- در بسیاری از مدلها اینتر بهصورت پیشفرض فعال است، ولی نه در همه.
- برای فعال کردن، در دفترچه دنبال بارکدی با عنوانی مانند Add CR Suffix، Enter یا Terminator: CR بگردید.
- در برخی نرمافزارها به جای اینتر به Tab نیاز است تا مکاننما به فیلد بعدی برود؛ این گزینه هم معمولاً در همان بخش دفترچه وجود دارد.
- اگر بعد از هر اسکن دو بار اینتر زده میشود، احتمالاً هم CR و هم LF فعال است یا نرمافزار خودش اینتر اضافه میکند.
مشکل زبان کیبورد و اعداد فارسی
رایجترین مشکل کاربران ایرانی این است که بارکدخوان به جای عدد و حروف انگلیسی، حروف فارسی یا علامتهای عجیب تایپ میکند. علت این است که در حالت کیبورد، بارکدخوان کد کلید ارسال میکند، نه خود کاراکتر. ویندوز این کد را بر اساس زبان فعال صفحهکلید تفسیر میکند. وقتی زبان روی فارسی باشد، کلیدی که در چیدمان انگلیسی «A» است، «ش» تایپ میشود و اعداد هم ممکن است به شکل ارقام فارسی وارد شوند که بسیاری از نرمافزارها آن را با کد کالا یکی نمیدانند.
راهحلها
- انگلیسی کردن زبان هنگام اسکن: سادهترین راه، ولی کاربر باید همیشه حواسش باشد.
- تنظیم زبان پیشفرض ویندوز روی انگلیسی: در تنظیمات زبان ویندوز، روش ورودی پیشفرض را انگلیسی بگذارید و فقط هنگام تایپ فارسی زبان را عوض کنید.
- استفاده از حالت شبیهسازی صفحهکلید عددی یا کد Alt: برخی بارکدخوانها میتوانند کاراکترها را به روش Alt+کد عددی یا از طریق کلیدهای بخش عددی صفحهکلید ارسال کنند که وابستگی کمتری به زبان کیبورد دارد. وجود این قابلیت و نام دقیق آن را در دفترچه مدل خود بررسی کنید.
- تنظیم نرمافزار: برخی نرمافزارهای فروش ورودی فیلد بارکد را خودکار به حروف و ارقام انگلیسی تبدیل میکنند. این قابلیت را از پشتیبانی نرمافزار خود بپرسید.
فعال کردن نوع بارکد (Symbology)
هر بارکدخوان تعداد زیادی از انواع بارکد را پشتیبانی میکند، اما همه آنها بهصورت پیشفرض فعال نیستند. انواع رایجی مثل EAN-13، UPC و Code 128 معمولاً فعالاند، ولی انواعی مانند Interleaved 2 of 5 با طولهای خاص، Codabar یا Code 11 ممکن است غیرفعال باشند. بارکدخوانهای دوبعدی هم برای خواندن QR Code و Data Matrix به پشتیبانی سختافزاری نیاز دارند؛ یک بارکدخوان لیزری یکبعدی هرگز QR نمیخواند.
اگر بارکد خاصی خوانده نمیشود:
- مطمئن شوید بارکدخوان شما از نظر سختافزاری آن نوع را پشتیبانی میکند.
- نوع بارکد را از بخش Symbologies دفترچه فعال کنید.
- برای کدهایی مثل Interleaved 2 of 5، محدودیت طول را بررسی کنید.
- کیفیت چاپ، براقی سطح و اندازه بارکد را هم در نظر بگیرید.
تنظیم بارکد خوان دیتالاجیک
برای مدلهای Datalogic هم همان منطق کلی برقرار است: ریست کارخانه با بارکد مخصوص، انتخاب رابط USB Keyboard، تنظیم پسوند و فعالسازی نوع بارکد. دفترچه مرجع هر مدل (Product Reference Guide) در سایت سازنده موجود است و ابزار Aladdin هم امکان تنظیم از کامپیوتر را فراهم میکند. این روش در برندهای دیگر مثل Honeywell هم با ابزار و بارکدهای مخصوص خودشان انجام میشود.
استفاده از بارکدخوان در هلو، سپیدار و نرمافزارهای مشابه
نرمافزارهای حسابداری و فروش ایرانی مثل هلو و سپیدار معمولاً با بارکدخوان در حالت کیبورد بدون نیاز به تنظیم خاصی کار میکنند. برای تجربه بهتر این نکات را رعایت کنید:
- کد بارکد هر کالا باید در اطلاعات همان کالا در نرمافزار ثبت شده باشد؛ معمولاً میتوانید هنگام تعریف کالا مکاننما را در فیلد بارکد بگذارید و کالا را اسکن کنید.
- هنگام فروش، مکاننما باید در فیلدی باشد که نرمافزار برای ورود بارکد در نظر گرفته است.
- زبان کیبورد را هنگام اسکن انگلیسی نگه دارید.
- اگر نرمافزار بعد از اسکن خودکار کالا را ثبت نمیکند، پسوند اینتر را بررسی کنید.
- برای تنظیمات دقیق داخل نرمافزار، راهنما یا پشتیبانی همان نرمافزار بهترین مرجع است.
چه زمانی مشکل از تنظیمات نیست؟
اگر بعد از ریست کارخانه و تنظیم دوباره، بارکدخوان هیچ بارکدی را نمیخواند، نور یا لیزر آن ضعیف است، دکمه ماشه کار نمیکند یا کابل فقط در یک زاویه خاص وصل میشود، احتمالاً مشکل سختافزاری است. برای بررسی و تعمیر به صفحه تعمیر بارکدخوان مراجعه کنید یا از بخش قطعات بارکدخوان اطلاعات بیشتری بگیرید.
پرسشهای رایج
چرا بارکدخوان به جای عدد، حروف فارسی یا علامت تایپ میکند؟
بارکدخوان در حالت کیبورد مثل یک صفحهکلید عمل میکند و اگر زبان ویندوز روی فارسی باشد، کلیدها با چیدمان فارسی تفسیر میشوند. سادهترین راه، انگلیسی کردن زبان کیبورد هنگام اسکن یا تنظیم زبان پیشفرض ویندوز روی انگلیسی است.
بارکدخوان بعد از اسکن اینتر نمیزند؛ چه کنم؟
باید پسوند (Suffix) اینتر را با اسکن بارکد تنظیمات مخصوص آن از دفترچه راهنمای مدل فعال کنید. در بیشتر مدلها این بارکد با عنوانی مانند Add CR یا Enter Suffix مشخص شده است.
بارکدخوان بوق میزند ولی بعضی بارکدها را نمیخواند؛ خراب است؟
نه لزوماً. ممکن است آن نوع بارکد در تنظیمات دستگاه غیرفعال باشد یا کیفیت چاپ بارکد پایین باشد. با فعال کردن نوع بارکد از دفترچه راهنما معمولاً مشکل حل میشود.