در هر شعبه بانک، صندوق قرضالحسنه یا مؤسسه مالی، دستگاهی کنار باجه قرار دارد که دفترچه حساب، فرمهای بانکی و گاهی چک را چاپ میکند. این دستگاه پرینتر بانکی یا پرینتر دفترچهای (Passbook Printer) نام دارد. هرچند در نگاه اول شبیه یک پرینتر سوزنی معمولی است، اما ساختار و قابلیتهایش برای کار بانکی طراحی شده است. در این مقاله با انواع پرینتر بانکی، مدلهای رایج، پرینترهای چاپ چک و خرابیهای متداول آنها آشنا میشوید.
پرینتر بانکی چیست؟
پرینتر بانکی نوعی پرینتر سوزنی (Dot Matrix) با مسیر کاغذ صاف و تخت است. سند، چه دفترچه حساب باشد و چه فرم چندبرگی، از جلوی دستگاه وارد میشود، دستگاه آن را میکشد، محل دقیق آن را تشخیص میدهد، چاپ را انجام میدهد و سند را به جلو برمیگرداند.
ویژگیهای اصلی پرینتر بانکی:
- چاپ روی اسناد ضخیم: دفترچههای باز، کارتها و فرمهای کاربندار چندلایه
- تشخیص خودکار سند: سنسورها لبهها و ابعاد سند را شناسایی و در برخی مدلها کجی آن را اصلاح میکنند
- تنظیم خودکار فاصله هد متناسب با ضخامت سند
- نوار مغناطیسیخوان (MSR): در برخی مدلها برای خواندن و نوشتن اطلاعات نوار مغناطیسی پشت دفترچه
هد سوزنی؛ چرا هنوز در بانکها استفاده میشود؟
در هد پرینتر سوزنی، تعدادی سوزن بسیار ظریف (در پرینترهای بانکی معمولاً 24 سوزن) با ضربه روی ریبون جوهری، نقطهها را روی کاغذ ایجاد میکنند. همین چاپ ضربهای چند مزیت مهم برای بانک دارد:
- امکان چاپ همزمان روی چند لایه فرم کاربندار یا کاربنلس
- چاپ روی دفترچههای ضخیم و صفحاتی که کاملاً صاف نیستند
- دوام بالای چاپ و هزینه مصرفی پایین (فقط ریبون)
- سازگاری با نرمافزارهای قدیمی و جدید بانکی از طریق شبیهسازی (Emulation) مدلهای استاندارد
مدلهای رایج پرینتر دفترچهای
Olivetti PR2 Plus
یکی از شناختهشدهترین پرینترهای دفترچهای که سالها در شعب بانکی استفاده شده است. بسیاری از نرمافزارهای بانکی بر اساس زبان و رفتار این دستگاه نوشته شدهاند و به همین دلیل شبیهسازی PR2 در بسیاری از پرینترهای دفترچهای دیگر هم دیده میشود. برای اطلاعات بیشتر صفحه برند Olivetti را ببینید.
Nantian PR9
پرینتر دفترچهای 24 سوزنی که در بسیاری از شعب بهعنوان جایگزین یا در کنار مدلهای قدیمیتر به کار میرود. در بسیاری از پیکربندیها از شبیهسازیهای رایج پرینترهای دفترچهای پشتیبانی میکند؛ با این حال، برای سازگاری با نرمافزار بانک باید تنظیمات دقیق را بر اساس دستورالعمل سازنده و واحد فناوری بانک انجام داد. صفحه برند Nantian اطلاعات بیشتری درباره خدمات این برند دارد.
سری Epson PLQ
پرینترهای دفترچهای Epson مانند PLQ-20، PLQ-22 و PLQ-30 نیز در مؤسسات مالی کاربرد دارند. این سری در نسخههای مختلف، با یا بدون نوار مغناطیسیخوان عرضه شده است.
| مدل | نوع هد | کاربرد اصلی |
|---|---|---|
| Olivetti PR2 Plus | سوزنی 24 پین | دفترچه و فرم بانکی |
| Nantian PR9 | سوزنی 24 پین | دفترچه و فرم بانکی |
| Epson PLQ-20 / PLQ-22 / PLQ-30 | سوزنی 24 پین | دفترچه، فرم و اسناد مالی |
امکانات دقیق هر مدل، مانند نوع نوار مغناطیسیخوان یا رابطهای اتصال، بسته به نسخه دستگاه متفاوت است و باید از مشخصات فنی همان نسخه بررسی شود.
پرینتر چاپ چک بانکی
با اجرای سامانه صیاد، چکها هویتدار شدهاند و اطلاعات صادرکننده و گیرنده باید در سامانه ثبت شود. در کنار این فرایند، بسیاری از شرکتها و واحدهای مالی ترجیح میدهند بهجای نوشتن دستی، مبلغ، تاریخ و نام گیرنده را با پرینتر روی برگه چک چاپ کنند تا خوانایی بیشتر و احتمال خطا کمتر شود.
برای این کار از پرینترهایی استفاده میشود که میتوانند برگه چک را بهصورت دقیق و تکی دریافت کرده و در محلهای تعیینشده چاپ کنند. مدلهایی مانند Globalis PR90 Plus در این زمینه به کار میروند. پرینترهای دفترچهای با مسیر تخت نیز در بسیاری از موارد برای چاپ چک مناسباند، چون برگه را بدون خم شدن عبور میدهند. اطلاعات بیشتر در صفحه برند Globalis آمده است.
نکات مهم در چاپ چک:
- قالب چاپ باید دقیقاً با جای خالیهای برگه چک بانک مربوطه تنظیم شود.
- پیش از چاپ روی برگه اصلی، روی کاغذ معمولی هماندازه چاپ آزمایشی بگیرید.
- ریبون باید سالم و پررنگ باشد تا چاپ خوانا و ماندگار باشد.
نگهداری صحیح پرینتر بانکی
پرینترهای بانکی معمولاً روزانه بارها استفاده میشوند و نگهداری منظم عمر آنها را افزایش میدهد:
- تعویض بهموقع ریبون: ریبون فرسوده هم چاپ کمرنگ میدهد و هم ممکن است ریش شود و به سوزنها گیر کند.
- تمیز کردن سنسورها: گردوغبار و پرز کاغذ روی سنسورهای تشخیص سند باعث خطای تشخیص میشود. تمیزکاری را مطابق راهنمای مدل و با دستگاه خاموش انجام دهید.
- پرهیز از اسناد منگنهدار یا گیرهدار: منگنه و گیره فلزی میتواند به سوزنهای هد آسیب جدی بزند.
- وارد کردن صحیح سند: دفترچه را صاف و طبق راهنمای روی دستگاه وارد کنید و آن را به زور هل ندهید.
- محیط مناسب: دستگاه را دور از گردوغبار و رطوبت نگه دارید.
خرابیهای رایج پرینتر بانکی
خط افقی در چاپ
معمولاً نشانه شکستن یا گیر کردن یک سوزن هد است. این مشکل با تعمیر یا تعویض هد برطرف میشود.
تشخیص ندادن سند یا بیرون دادن آن
سنسورهای کثیف یا معیوب، غلتکهای ساییده یا کج وارد کردن سند از دلایل رایج هستند.
کج چاپ شدن
غلتکهای فرسوده یا خرابی سیستم همترازی سند ممکن است باعث کجی چاپ شود.
خطای خواندن نوار مغناطیسی
ممکن است هد MSR کثیف یا معیوب باشد یا نوار مغناطیسی دفترچه آسیب دیده باشد.
گیر کردن یا پاره شدن ریبون
کارتریج ریبون فرسوده، نصب نادرست یا مشکل در مکانیزم حرکت ریبون میتواند علت باشد.
قطع ارتباط با سیستم
کابل، پورت، تنظیمات شبیهسازی یا درایور را بررسی کنید. در بسیاری از موارد بعد از تعویض کامپیوتر باجه، تنظیمات ارتباطی دستگاه باید دوباره انجام شود.
برای تهیه قطعاتی مانند هد، غلتک و سنسور میتوانید صفحه قطعات پرینتر بانکی را ببینید.
جمعبندی
پرینتر بانکی با مسیر کاغذ تخت، هد سوزنی 24 پین و سنسورهای دقیق، ابزاری تخصصی برای چاپ دفترچه، فرم و چک است. اگر پرینتر دفترچهای یا پرینتر چک شما خط میاندازد، سند را تشخیص نمیدهد یا خطای نوار مغناطیسی دارد، کارشناسان فن نگر آماده بررسی و تعمیر پرینتر بانکی شما هستند. برای هماهنگی از صفحه تماس با ما استفاده کنید.
پرسشهای رایج
تفاوت پرینتر بانکی با پرینتر سوزنی اداری چیست؟
پرینتر بانکی مسیر کاغذ صاف و مستقیم دارد و میتواند دفترچه، کارت و فرمهای چندلایه ضخیم را بدون خم کردن چاپ کند. همچنین سنسورهای تشخیص لبه و محل سند و در برخی مدلها نوار مغناطیسیخوان دارد که در پرینترهای سوزنی اداری معمولی وجود ندارد.
چرا پرینتر دفترچهای سند را قبول نمیکند یا بیرون میدهد؟
معمولاً سنسورهای تشخیص سند کثیف هستند، سند کج وارد شده یا دفترچه بیش از حد ضخیم یا تاخورده است. اگر با تمیزکاری سنسورها و وارد کردن صحیح سند مشکل حل نشد، دستگاه نیاز به بررسی فنی دارد.
خط افقی سفید در چاپ پرینتر سوزنی بانکی نشانه چیست؟
خط افقی ثابت که در تمام سطرها دیده میشود معمولاً نشانه شکستن یا گیر کردن یکی از سوزنهای هد است. البته ریبون فرسوده هم میتواند چاپ ناهمگون ایجاد کند، پس ابتدا ریبون را بررسی کنید.